Türk Devletleri Teşkilatı 13. Liderler Zirvesi, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Ankara’da gerçekleştirilecek. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Prof. Dr. Kürşad Zorlu, zirvede önemli kararların alınmasının ve yeni iş birliği alanlarının belirlenmesinin beklendiğini açıkladı.

• Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinin toplam milli gelirinin 2025 yılında yaklaşık 2,5 trilyon dolara ulaştığı belirtildi.

• Orta Koridor üzerinden taşınan yük miktarı 2022’de 1,7 milyon tondan 2025’te 4,1 milyon tona yükseldi.

• Türk devletleri arasında Kadın ve Aile Konseyi kurulması için hazırlıklarda son aşamaya gelindi.

• Zirve kapsamında ortak Müze Kart uygulaması, turizm hareketliliği ve kültürel iş birliği başlıkları öne çıkacak.

Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde hangi konular ele alınacak?

Prof. Dr. Kürşad Zorlu, zirve öncesinde AK Parti Kongre Merkezi’nde basın mensuplarıyla bir araya gelerek Ankara’daki hazırlıklar ve toplantının gündemine ilişkin bilgi verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde düzenlenecek zirvede, Türk devletlerinin mevcut iş birliğinin geliştirilmesi, yeni ortaklık alanlarının değerlendirilmesi ve gelecek dönemin önceliklerinin belirlenmesi hedefleniyor.

Zorlu’nun paylaştığı verilere göre, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi sekiz devletin 2025 yılı toplam milli geliri yaklaşık 2,5 trilyon dolar oldu. Mal ve hizmet ticaretinin toplamının ise 1,5 trilyon dolara ulaştığı ifade edildi. Teşkilat ekonomilerinin 2025’in ilk dokuz ayında ortalama yüzde 6 civarında büyüdüğü belirtildi.

Üye ülkelerin kendi aralarındaki ihracatının 2025’te 37 milyar doları aştığını kaydeden Zorlu, bu rakamın toplam ihracatın yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geldiğini söyledi. Zorlu, Türk dünyasının ekonomik potansiyelini ortak kapasiteye dönüştürmek için yeni mekanizmalar üzerinde çalışıldığını aktardı.

Orta Koridor neden önem taşıyor?

Zorlu, Türk devletlerinin doğal gaz, petrol ve kritik mineraller bakımından sahip olduğu kaynakların yanı sıra bu kaynakları uluslararası pazarlara ulaştıran güzergâhların önemine dikkat çekti. Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum ve TANAP projelerini hatırlatan Zorlu, Çin’den başlayarak Orta Asya, Hazar Denizi, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan Orta Koridor’un ekonomik bütünleşme açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.

Orta Koridor’dan geçen yük miktarının 2022’de 1,7 milyon tonken 2025’te 4,1 milyon tona çıktığını söyleyen Zorlu, yıllık ortalama artışın yüzde 34 olduğunu ifade etti. Dünya Bankası’nın gerekli yatırımların yapılması hâlinde koridordaki ticaretin 2030’a kadar üç katına çıkabileceği yönündeki öngörüsünü de paylaştı.

Bakü-Tiflis-Kars demiryolu, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu ve planlanan Zengezur bağlantısının güzergâhın gelişiminde etkili olabileceğini belirten Zorlu, Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre Orta Koridor’un güçlendirilmesinin Türkiye’nin üretimine 114 milyar dolar, yıllık istihdamına ise 144 bin kişilik katkı sağlayabileceğini aktardı.

Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü ve Kadın ve Aile Konseyi ne zaman gündeme gelecek?

Zorlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından duyurulan Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü için çalışmaların son aşamaya yaklaştığını bildirdi. Enstitünün araştırmacıları, bilim insanlarını ve gençleri bir araya getiren önemli bir merkez hâline gelmesinin hedeflendiğini söyledi.

Türk dünyasındaki bağları güçlendirmek amacıyla 30 Ekim’de “Türk Dünyası Kadın Diplomasi Forumu”nun düzenleneceğini açıklayan Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı üye ve gözlemci ülkelerinden kadınların ve siyasetçilerin foruma davet edildiğini belirtti. Türk devletleri arasında kurulması planlanan Kadın ve Aile Konseyi için de son aşamaya gelindiğini kaydetti.

Ortak Müze Kart uygulaması ne sağlayacak?

Zorlu, Türk dünyasında ortak Müze Kart uygulamasının hayata geçirilmesiyle ülkelerin vatandaşları arasında kültürel etkileşimin artırılmasının amaçlandığını söyledi. Uygulamanın turizm hareketliliğine katkı sağlamasının beklendiğini belirten Zorlu, Türk devletleri vatandaşları için havalimanlarında ortak kontuar oluşturulmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü açıkladı.

Zirve kapsamında hangi kültürel etkinlikler düzenlenecek?

Zorlu’nun verdiği bilgilere göre, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde liderlerin katılımıyla bir resepsiyon düzenlenecek. Cumhurbaşkanlığı Yerleşkesi’ndeki Millet Ormanı’nın açılış programı da aynı gün gerçekleştirilecek. Programın 30 Ekim’de vatandaşların katılımıyla yeniden düzenlenmesi planlanıyor.

Millet Ormanı’nda 16 Türk devletinin bayrakları arasında Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk kitabelerinin birebir örneklerinin tanıtılacağını belirten Zorlu, yeniden inşa edilen Medeniyetler Parkı’nda Ahlat mezar taşlarının replikalarının, üye ülkeleri temsil eden otağların ve tarihî eserlerin yer alacağını ifade etti. Malazgirt çadırında ise ülkeleri temsil eden atlarla bir gösteri yapılması planlanıyor.

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Devlet Başkanları Zirvesi 30 Ekim’de gerçekleştirilecek. Zirveyle birlikte teşkilatın dönem başkanlığının Türkiye’ye geçmesi bekleniyor.